Schinkenfleckerl zählen zu den beliebtesten Gerichten der österreichischen und bayerischen Küche. Sie vereinen die Vorteile von Nudeln, Schinken und cremiger Eier- oder Käsemasse in einem herzhaften und einfach zubereitbaren Gericht. In vielen Familien stehen sie nicht nur als Wochentagsessen, sondern auch als Buffetauflauf oder Sonntagsessen auf dem Tisch. Die Grundzutaten sind dabei stets ähnlich – Nudeln, Schinken, Eier, Gewürze und Käse – doch die Zubereitung und die Zutaten können je nach Rezept variieren.
In diesem Artikel wird ein Überblick über die traditionellen und modernen Rezepte für Schinkenfleckerl gegeben. Es wird beschrieben, wie das Gericht zubereitet wird, welche Zutaten dafür verwendet werden, und wie es in verschiedenen Varianten angepasst werden kann. Zudem werden Tipps für die Zubereitung, die Vorbereitung und die Speicherung des Gerichts gegeben. Die Quellen stammen aus verschiedenen Rezeptseiten und kulinarischen Portalen, die sich auf traditionelle Gerichte und regionale Köstlichkeiten konzentrieren.
Was sind Schinkenfleckerl?
Schinkenfleckerl sind ein typisches Nudelauflaufgericht, das aus quadratischen oder rautenförmigen Nudeln, Schinken, Eiern und Käse besteht. Die Nudeln, die auch als „Fleckerl“ bezeichnet werden, sind eine traditionelle österreichische Nudelsorte. Sie werden in Salzwasser gekocht und danach mit Schinken, Gewürzen und einer cremigen Masse aus Eiern, Käse oder Bechamelsauce vermischt. Das Gericht wird in eine gefettete Auflaufform gefüllt und im Ofen überbacken, wodurch es eine goldbraune Kruste bekommt und die Aromen optimal entfaltet.
Die Herkunft des Gerichts ist nicht eindeutig belegt, doch es wird angenommen, dass Schinkenfleckerl aus der Mitte des 18. Jahrhunderts stammen. Sie zählen heute zu den Klassikern der österreichischen und bayerischen Küche und sind in vielen Haushalten und Restaurants gleichermaßen beliebt.
Zutaten und Zubereitung
Die Zutaten für Schinkenfleckerl sind einfach und weit verbreitet. Sie umfassen Nudeln, Schinken, Eier, Gewürze und Käse. Je nach Rezept können zusätzliche Zutaten wie Sauerrahm, Bechamelsauce, Petersilie, Knoblauch oder Zwiebeln hinzugefügt werden, um die Aromenvielfalt zu erhöhen. Im Folgenden werden die häufigsten Zutaten und Zubereitungsweisen beschrieben.
Grundrezept – Schinkenfleckerl
Ein typisches Rezept für Schinkenfleckerl enthält folgende Zutaten:
- Nudeln: 250–440 g, je nach Portionsgröße. Es können traditionelle Fleckerln, Bandnudeln oder andere quadratische Nudeln verwendet werden.
- Schinken: 200–300 g, in kleine Würfel oder Streifen geschnitten. Magerer Schinken oder Schinkenreste eignen sich besonders gut.
- Eier: 3–4 Stück, je nach Rezept.
- Käse: geriebener Käse (Parmesan, Reibkäse oder Semmelbrösel) für die Überzugschicht.
- Zutaten für die cremige Masse: Mehl, Milch, Butter oder Schmalz, Sauerrahm (optional).
- Gewürze: Salz, Pfeffer, Muskatnuss, Majoran, Petersilie, Knoblauch.
Zubereitung
- Nudeln kochen: Die Nudeln werden in Salzwasser gekocht, bis sie bissfest sind („al dente“). Anschließend werden sie abgeschreckt und gut abgetropft.
- Schinken anbraten: In einer Pfanne wird etwas Butter oder Schmalz erhitzt, und die Schinkenwürfel werden kurz angebraten.
- Zwiebeln und Knoblauch dünsten: Wenn im Rezept vorgesehen, werden Zwiebeln und Knoblauch in der Pfanne glasig gedünstet und mit dem Schinken vermengt.
- Cremige Masse herstellen: In einem separaten Schritt wird eine cremige Masse hergestellt. Dies kann entweder eine Eiermasse (Eier mit Milch, Salz und Pfeffer), eine Bechamelsauce (Butter, Mehl, Milch) oder eine Kombination aus Eiern und Sauerrahm sein.
- Alle Zutaten vermengen: Die gekochten Nudeln werden mit der Schinkenmischung und der cremigen Masse vermischt. Danach werden die Gewürze untergehoben.
- Auflaufform vorbereiten: Eine Auflaufform wird mit Butter und Semmelbröseln belegt. Die Nudel-Schinken-Masse wird hineingefüllt.
- Überbacken: Die Masse wird mit geriebenem Käse oder Semmelbröseln bestreut und im Ofen bei 180–220 °C überbacken, bis die Oberfläche goldbraun ist.
Variationsmöglichkeiten
Schinkenfleckerl können auf verschiedene Weisen variiert werden, um das Gericht individuell abzustimmen oder übrig gebliebene Zutaten zu verwerten. In einigen Rezepten wird eine Bechamelsauce untergehoben, was dem Gericht eine cremigere Konsistenz verleiht. Andere Rezepte enthalten zusätzlich Sauerrahm oder Petersilie, um die Aromen abzurunden.
Ein weiteres beliebtes Element ist die Verwendung von Eischnee. Der Eischnee wird vorsichtig unter die Masse gehoben, was dem Gericht eine lockerere Textur verleiht. In einigen Rezepten wird auch Parmesan oder Scamorza über die Masse gestreut, um die Geschmacksebenen zu verfeinern.
Tipps zur Zubereitung und Speicherung
Die Zubereitung von Schinkenfleckerl ist einfach und eignet sich gut für Familienessen oder Buffets. Einige Tipps zur optimalen Vorbereitung und Speicherung sind im Folgenden zusammengefasst.
Vorbereitung
- Vorbereitung der Zutaten: Alle Zutaten können vorab vorbereitet werden, um die Zubereitung im Anschluss zu verkürzen. Schinken, Zwiebeln und Knoblauch können gewürfelt werden, und der Käse kann vorgerieben werden.
- Überbackene Variante: Bei der überbackenen Variante sollte darauf geachtet werden, dass die Nudeln gut abgetropft sind, damit die Masse nicht zu nass wird. Zudem sollte die Auflaufform gut gefettet und mit Semmelbröseln belegt werden, um ein Anbrennen zu vermeiden.
- Eischnee: Wenn Eischnee verwendet wird, sollte dieser vorsichtig untergehoben werden, um die Luftbläschen nicht zu zerstören. Das sorgt für eine luftigere Konsistenz.
Speicherung und Wiederaufwärmen
- Kalt: Schinkenfleckerl können in einem luftdichten Behälter im Kühlschrank aufbewahrt werden und sind am nächsten Tag noch genießbar.
- Warm: Wenn Schinkenfleckerl erneut aufgewärmt werden sollen, können sie entweder im Ofen oder in der Mikrowelle erwärmt werden. Im Ofen werden sie goldbraun und knusprig, im Herd werden sie weicher.
- Reste verwerten: Schinkenfleckerl eignen sich gut als Restgericht. Sie können mit Salat, Bratkartoffeln oder Kartoffelpüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreepüreep